Τεύχος 4, Τόμος 27, 2007

Η μετακίνηση δοντιών μέσω της ορθοδοντικής, είναι συχνά απαραίτητη για την αντιμετώπιση πολλών προβλημάτων του στοματογναθικού συστήματος.Ωστόσο, κατά την κλινική εφαρμογή των ορθοδοντικών μηχανημάτων προκύπτουν σοβαροί περιορισμοί, όταν δεν μπορεί να επιτευχθεί ικανοποιητική συγκράτηση και στήριξη, λόγω έλλειψης δοντιών ή αδυναμίας των υπαρχόντων δοντιών να χρησιμοποιηθούν ως στηρίγματα. Στις περιπτώσεις αυτές έχει αποδειχτεί από εργασίες τόσο σε ζώα όσο και σε ανθρώπους, ότι τα οστεοενσωματούμενα εμφυτεύματα μπορούν να προσφέρουν την απαραίτητη στήριξη κατά τη διάρκεια της ορθοδοντικής θεραπείας και να αποτελέσουν σημαντικό κομμάτι της τελικής αποκατάστασης. Στην εργασία αυτή θα αναφερθούμε στην περίπτωση ασθενούς ηλικίας πενήντα ετών, που παρουσιάζει αρθριτικές αλλαγές και στους δύο κονδύλους. Συγκεκριμένα, παρατηρούνται ελάττωση του διάρθριου χώρου και των δύο αρθρώσεων, απορρόφηση και έντονη αποπλάτυνση των αρθρικών επιφανειών των κονδύλων και οστική επαφή των αρθρούμενων επιφανειών κατά τη διάνοιξη του στόματος. Στην ασθενή αυτή η ορθοδοντική θεραπεία είχε ως σκοπό την αντιμετώπιση των προβλημάτων των κροταφογναθικών διαρθρώσεων, με κύριο στόχο την αποκατάσταση του ύψους της άρθρωσης και τη διευθέτηση του οδοντικού φραγμού για την υποδοχή προσθετικής αποκατάστασης. Ωστόσο, η εκτεταμένη νωδότητα στο δεξιό ημιμόριο της άνω γνάθου (έλλειψη του δευτέρου προγομφίου και των γομφίων) δημιουργούσε σοβαρούς περιορισμούς στην επίτευξη ικανοποιητικής στήριξης για την ορθοδοντική θεραπεία της. Έτσι, αποφασίστηκε η τοποθέτηση εμφυτευμάτων στην περιοχή αυτή, αφού προηγουμένως έγινε επέμβαση ανύψωσης του ιγμόρειου άντρου (sinus lift), λόγω του μικρού ύψους της φατνιακής ακρολοφίας. Τοποθετήθηκαν δύο εμφυτεύματα τύπου IMZ (D4, L15) με κυλινδρικό κολόβωμα που έφερε επικάλυψη πλάσματος τιτανίου, σε θέσεις δευτέρου προγομφίου και δευτέρου γομφίου. Στο κολόβωμα του εμφυτεύματος του δευτέρου προγομφίου τοποθετήθηκε, εργαστηριακά, ορθοδοντικός δακτύλιος και στη συνέχεια τοποθετήθηκαν ακίνητα ορθοδοντικά μηχανήματα.

Orthodontic movement of teeth is often required to satisfactorily treat a variety of problems of the stomatognathic system. Considerable limitations in the clinical application of orthodontic treatment may result from the lack of teeth suitable for anchorage. In these cases osseointegrated implants can be used, as anchorage during orthodontic treatment and can become definitive support for the final reconstruction.
In this paper we report the case of a female patient, aged 50 years old, with arthritic changes in both the condyles. Specifically, decrease of joint space, destruction and flattening of condylar surfaces and bony contact between condyle and articular fossa in both joints were observed. The aim of orthodontic treatment in this patient, was to increase joint height and to establish a functional occlusion before the prosthodontic treatment.
Major restrictions in orthodontic anchorage were arising because of the edentulous posterior part of the maxilla (lack of second premolar and molars). To overcome that problem, the placement of titanium bone implants, in this part of the maxilla, was decided, after a sinus lift operation in the same area, because of the unsatisfactory bone volume. 9 months after sinus lifting, two titanium implants (IMZ, D4 L15) were placed in positions of second premolar and second molar. The abutment of the implant that was placed at the position of second premolar was used to retain an orthodontic bracket, and fixed orthodontic mechanisms were placed. After the completion of orthodontic treatment the implants served as abutments for permanent prosthetic reconstruction.

Η προσθετική αποκατάσταση ασθενών με μειωμένη οστική στήριξη αποτελεί ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα της σύγχρονης οδοντιατρικής πράξης. Σκοπός αυτού του άρθρου είναι η ανάλυση των βασικών αρχών της προσθετικής αποκατάστασης ασθενών με μειωμένη οστική στήριξη μέσα από την παρουσίαση ενός κλινικού περιστατικού.
Η χρήση αποκαταστάσεων τηλεσκοπικού τύπου αποτελεί σε πολλές περιπτώσεις την ενδεδειγμένη θεραπευτική επιλογή, αφού συγκεντρώνει σειρά πλεονεκτημάτων, όπως:
– Δυνατότητα διατήρησης της υπάρχουσας αποκατάστασης σε περίπτωση απώλειας στηριγμάτων με αμφίβολη πρόγνωση.
– Εξαιρετική οριακή εφαρμογή της πρωτεύουσας καλύπτρας, όταν αυτή έχει κατασκευαστεί με γαλβανοτεχνική
– Δυνατότητα αφαίρεσης της υπερκατασκευής για καλύτερο περιοδοντικό επανέλεγχο
– Δυνατότητα διατήρησης της υπάρχουσας αποκατάστασης σε περίπτωση απώλειας στηριγμάτων με αμφίβολη πρόγνωση.

The restoration of patients with reduced periodontal support is one of themost challenging scenarios in contemporary clinical practice. This case report addresses the problem of restoring a 38- year-old patient with periodontally and endodontically compromised dentition. One way to restore and preserve a natural dentition severely affected by periodontal disease or caries is by means of fixed restorations which splint the remaining abutment teeth rigidly, thus providing the individual abutment teeth with a “group resistance” against occlusal overloading.
Cemented telescopic restorations can be the treatment of choice and combines several advantages, such as:
– Removal of the superstructure allows better periodontal maintenance
– Better marginal fit of the primary copings prevents abutments from caries and induce soft tissue health
– The prosthesis can be repaired andmaintained without need of replacing it even in the case of an abutment loss.

Η ερευνητική αυτή εργασία έγινε σε σκύλους και είχε σαν στόχο να επισημάνει τις διαφορές που ενδεχόμενα υπάρχουν μεταξύ των σταδίων της μετεξακτικής επούλωσης, μετά από απλή εξαγωγή αφενός και μετά από χειρουργική εξαγωγή αφετέρου. Η έρευνα αφορούσε σε διαστήματα μετά την εξαγωγή: Α: 3, Β: 7, Γ:14, Δ: 21 και Ε: 28 ημερών. Έτσι, για κάθε ένα από τα διαστήματα αυτά, γινόταν σύγκριση μεταξύ των φατνίων απλής και χειρουργικής εξαγωγής, όσον αφορά:
– Στον καθορισμό του χρόνου έναρξης της μετάπτωσης από τον κοκκιώδη στον ινώδη συνδετικό ιστό
– Στον προσδιορισμό του χρόνου και της περιοχής έναρξης του σταδίου της οστεοποίησης
– Στην πορεία της οστεοποίησης.

With this experimental investigation, it was attempted tomake a comparison between the healing procedure following a tooth extraction, with the simplemethod and the one following the surgical procedure.
Studies, which were conducted about postextraction healing, are extensively reported in the general part of this study. These studies concern the procedures which take place for each extractionmethod separately. In this way the comparisons were made between the results of different studies.
Themotive for this work to be carried out, was given by the findings of contemporary study, relating to the reformative sources which participate in the beginning and the progress of postextracting healing. A big effort was made, through bibliography, to locate the role of the numerous factors which participate in postextraction healing. With the followed experimental methodology, there was an attempt to define the effect of the used extractionmethod, in the number and the activity of these factors. We finally wanted, through the extracted conclusions, to explain any revealed differences, in one or more stages of the postextracting healing procedure in simple as well as in surgical extraction.
Dogs were used in this study. Their choice, according to bibliography, was based on the fact that the followed scheme of the postextraction healing in all used lab-animals is the same as it is in humans.
The observed differences concern the periods of time, required by each of the stages at the healing procedure. As for as sex was concerned,male dogs were preferred, so we would avoid imponderable hormonal factors, during the experiment. These imponderable factors could intrude in case we had chosen female dogs.
The comparison of the postextracting healing procedure between the two methods was made in the 3rd, 7th, 14th, 21st and, 28th postextraction day.
The study of the results of this work showed that:
– The removal of the external alveolar bone in case of surgical extraction, which reduces the reformative remodeling sources of the alveolar, has as a result the delay of normal tubercular bone formation as a stage of the postextraction healing in relevance with the equivalent stage of a simple extraction
– The bone remodeling, is possible to be accomplished after a bone absorption process. This process is possible with the presence of connecting tissue only without the simultaneous presence of osteoclasts. The osteoclasts could be entirely absent as it happened in this study.

Τα ενδοοστικά εμφυτεύματα έχουν ευρέως διαδοθεί στους τρόπους προσθετικής αποκατάστασης. Στη συντριπτική πλειοψηφία τους τα εμφυτεύματα είναι κατασκευασμένα από τιτάνιο και τα κράματά του. Το τιτάνιο έχει εξαιρετικές μηχανικές ιδιότητες, βιοσυμβατότητα και αντοχή στη διάβρωση και γι’ αυτό δικαιολογημένα θεωρείται υλικό κατάλληλο για την κατασκευή των εμφυτευμάτων. Αντίθετα, δεν υπάρχει μόνο ένα κράμα για την κατασκευή της υπερκατασκευής. Τα χρυσοκράματα μπορεί να θεωρούνται από κάποιους τα κράματα επιλογής για τις επιεμφυτευματικές υπερκατασκευές, αλλά έχουν μεγάλο κόστος. Αυτό οδήγησε στη χρησιμοποίηση και άλλων κραμάτων για την κατασκευή των επιεμφυτευ- ματικών υπερκατασκευών. Τέτοια κράματα είναι τα κράματα του τιτανίου, τα κράματα αργύρου – παλλαδίου, νικελίου – χρωμίου ή κοβαλτίου – χρωμίου. Η επαφή αυτών των διαφορετικών κραμάτων μέσω του σάλιου δημιουργεί γαλβανικά στοιχεία και κατ’ επέκταση μπορεί να προκαλέσει τη διάβρωση του ενός από τα δύο κράματα.
Η διάβρωση πιθανολογείται ότι μπορεί να επηρεάσει την επιτυχία μιας επιεμφυτευματικής αποκατάστασης, είτε με την επίδρασή της στην οστεοενσωμάτωση, είτε με την επίδρασή της στην υπερκατασκευή (π.χ. σπάσιμο της υπερκατασκευής) ή ακόμα και του εμφυτεύματος. Όσον αφορά στην επίδραση της διάβρωσης στην οστεοενσωμάτωση, αυτή συνίσταται: α. στην πιθανή βλαπτική επίδραση των προϊόντων διάβρωσης στους παρακείμενους ιστούς και β. στην πιθανή οστεόλυση που μπορεί να προκαλέσει το δημιουργούμενο γαλβανικό ρεύμα. Η παρουσία μεταλλικών στοιχείων λόγω διάβρωσης, εμποδίζει τη δράση των οστεοβλαστών. Με αυτό τον τρόπο ίσως δημιουργείται μια αύξηση της οστικής απορρόφησης και μια παρεμπόδιση της οστεογέννεσης.

In recent years, dental implants have been widely used for aesthetic and functional restoration of edentulous patients. Differentmaterials are being used for dental implants. Themost commonly used is titanium and its alloys because of its excellent mechanical properties, physiological biocompatibility and corrosion resistance.
Dental implant prosthetics is composed of a titanium fixture and suprastructures assembly composed of many parts. Gold alloys are the materials of choice for suprastructures because of their excellent biocompatibility, corrosion resistance and mechanical properties. However the increasing cost of precious alloys has led to the development of a rapidly increasing number of low cost metallicmaterials, such as titanium,AgPd, NiCr or CoCr alloys, for dental restorations.
Suprastructures and implants of different compositions in electrical contactmay develop galvanic or coupled corrosion problems. The galvanic corrosion of implant/suprastructures systems is important in two respects: first, the possibility of biological effects that may result from the dissolution of alloy components, and second, the current flow that results fromgalvanic coupling could lead to bone destruction.

Η πρόγνωση και αξιολόγηση των δοντιών στηριγμάτων είναι πρωταρχικής σημασίας στην εκπόνηση του συνολικού σχεδίου θεραπείας για τον ασθενή. Παράγοντες όπως το βάθος θυλάκων – απώλεια πρόσφυσης, η κινητικότητα, η αναλογία κλινικής μύλης και ρίζας, η μορφολογία ρίζας, ο διχασμός και η γειτνίαση ριζών, καθώς και ουλοβλεννογόνια προβλήματα πρέπει να εξετάζονται διεξοδικά.
Η κλασσική προσθετική προσέγγιση βασίζεται στη στηρικτική ικανότητα των δοντιών, στην αναλογία μύλης – ρίζας, στη θέση του δοντιού στον φραγμό, καθώς και στον βαθμό ύπαρξης τερηδόνας.
Τα πλέον σημαντικά προβλήματα στο σχέδιο θεραπείας είναι η εσφαλμένη διάγνωση και η ελλιπής αντιμετώπιση ενδοδοντικών προβλημάτων. Η σωστή επίλυση των προβλημάτων του πολφού, αλλά και των περιακρορριζικών ιστών αποτελούν προϋπόθεση για την επιτυχία της περιοδοντικής και προσθετικής αποκατάστασης.
Τέλος, σημαντικός παράγοντας που καθορίζει την επιτυχή έκβαση της συνολικής αποκατάστασης είναι ο παράγων ασθενής.

The prognosis and evaluation of the abutment teeth is of primary importance in the preparation of a treatment plan for the patient. Factors such as probing pocket depth – clinical attachment loss, mobility, crown to root ratio, root morphology, furcation involvement and root proximity, as well as mucogingival problems should be thoroughly examined.
The classical way of evaluating teeth froma prosthetic point of view is based on their ability to withstand forces, the crown to root ratio, their position in the arch as well as on the degree of carious lesions.
The most significant problems in a treatment plan are wrong diagnosis and insufficient treatment of endodontic problems.
The correct treatment of pulp diseases as well as of the problems arising in the periapical tissues constitute a prerequisite for the successful periodontal and prosthetic rehabilitation.
Finally, the patient is an important factor determining the successful outcome of the total rehabilitation.

Συχνό πρόβλημα του σύγχρονου κλινικού οδοντιάτρου είναι η αντιμετώπιση περιστατικών, η θεραπεία των οποίων απαιτεί την ταυτόχρονη χρήση κινητών και ακίνητων επανορθωτικών αποκαταστάσεων. Η πληθώρα των προσφερόμενων επιλογών για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών αντί να διευκολύνει τον σύγχρονο οδοντίατρο πολλές φορές επιτείνει το πρόβλημα.
Σκοπός της εργασίας αυτής είναι με τη βοήθεια της βιβλιογραφίας, να παρουσιάσει συνοπτικά όλες αυτές τις επιλογές, ούτως ώστε να καταστεί δυνατόν να διασαφηνιστούν κάποια καίρια σημεία σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης τέτοιων σύνθετων περιστατικών.
Στην εργασία αυτή γίνεται αναφορά στις βασικές αρχές σχεδίασης και λειτουργίας μιας Μ.Ο., οι οποίες πρέπει πάντα να υιοθετούνται προκειμένου η Μ.Ο. να μπορεί με επιτυχία να εκπληρώσει τον λειτουργικό της ρόλο. Ταυτόχρονα, επισημαίνονται οι τροποποιήσεις στις οποίες πρέπει να υποβληθεί μια ακίνητη επανορθωτική αποκατάσταση προκειμένου να αποτελέσει ικανοποιητικό στήριγμα γιαΜ.Ο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται επίσης στα χαρακτηριστικά και στην κλινική εφαρμογή των άμεσων συγκρατητικών στοιχείων, που είναι επιφορτισμένα με τη σύνδεση των δύο αυτών προσθέσεων, δηλαδή των αγκίστρων και των συνδέσμων ακριβείας και ημιακριβείας.
Στη συνέχεια παρουσιάζονται, συνοπτικά, βιβλιογραφικά δεδομένα σχετικά με τους περιορισμούς που παρουσιάζονται στη χρήση συνδέσμων ακριβείας στους μεσογειακούς πληθυσμούς, καθώς και στοιχεία σχετικά με την κλινική εφαρμογή και τη μακροπρόθεσμη αποδοτικότητα τέτοιων συστημάτων.
Τέλος, γίνεται μια σύντομη αναφορά σε εναλλακτικά συστήματα συνδέσμων ακριβείας, τα οποία παρά την, προς το παρόν, περιορισμένη εφαρμογή τους ενδέχεται να αποδειχτούν ιδιαίτερα χρήσιμα στο μέλλον.

The need to provide treatment to partially edentulous patients is a common task for every clinician. In order to restore partial edentulismthe dental clinician may use a combination of both fixed and removable partial dentures. The number of options available often confuses the dentist and makes treatment of similar patients a difficult to handle task.
The purpose of this paper was to report in a concisemanner options available for treating partially edentulous patients and to clarify some critical points about treatment procedures concerning such cases.
The basic principles for the design and construction of an R.P.D. will bemention. These should be followed in order for the R.P.D. to be able to fulfill its functional role.Modifications, which should be made on fixed prostheses in order to become suitable for the reception of an R.P.D. are also described. This review presents the technical characteristics and the clinical use of clasps, as well as, semiprecision and precision attachments, for the retention of R.P.D.’s.
Bibliographic data on limitations in the use of attachments inMediterranean population and about the survival of precision attachment-retained R.P.D.’s is also presented.
Alternative systems for the retention of R.P.D.’s on fixed prostheses are being described. Despite the limited use of those systems, it is believed that they could be proved useful in the near future.

Η ορθοδοντική θεραπεία έχει πάντοτεως στόχο τη συνολική βελτίωση της αισθητικής και της λειτουργίας του στοματογναθικού συστήματος. Κατ’ αυτόν τον τρόπο προάγει τη στοματική υγεία, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει την ποιότητα της ζωής των ασθενών. Στα πλαίσια αυτά, σε πολλές περιπτώσεις, η ορθοδοντική είναι απαραίτητο να υποστηρίζει, αλλά και να υποστηρίζεται από τις άλλες οδοντιατρικές ειδικότητες. Υπάρχουν ενδείξεις για τη στενή συνεργασία μεταξύ Ορθοδοντικής και Προσθετικής, οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με ορθοδοντικές μετακινήσεις και πλήρη εξάλειψη των νωδών περιοχών. Στις περιπτώσεις αυτές η ορθοδοντική μετακίνηση των δοντιών σε επιθυμητές θέσεις μπορεί να τροποποιήσει τον θεραπευτικό σχεδιασμό με ευνοϊκότερη για τους ιστούς προσθετική αποκατάσταση και να βελτιώσει την πρόγνωση ή την αισθητική του αποτελέσματος.
Ο απόλυτος έλεγχος της υγείας του περιοδοντίου, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για την επιτυχία της ορθοδοντικής θεραπείας, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις ασθενών με περιοδοντική νόσο. Στις περιπτώσεις αυτές είναι απαραίτητη η στενή συνεργασία μεταξύ ορθοδοντικού και περιοδοντολόγου, τόσο κατά το στάδιο της διάγνωσης και του θεραπευτικού σχεδιασμού, αλλά και σε όλη τη διάρκεια της θεραπευτικής αντιμετώπισης. Η προσεκτικά σχεδιασμένη ορθοδοντική μετακίνηση περιοδοντικών δοντιών, με την προϋπόθεση της εφαρμογής ενός αυστηρού πρωτοκόλλου περιοδοντικού ελέγχου, μπορεί να βελτιώσει την πρόγνωση ή την αισθητική του αποτελέσματος της περιοδοντικής θεραπείας.
Μετά την ολοκλήρωση της περιοδοντολογικής, ορθοδοντικής και ενδοδοντικής θεραπείας, ο οδοντίατρος θα πρέπει να αποφασίσει για την τελική επιλογή των δοντιών που θα χρησιμοποιήσει στην προσθετική αποκατάσταση του ασθενούς. Βασικοί παράγοντες είναι η κλινική συμπεριφορά των μεταβατικών αποκαταστάσεων, η στοματική υγιεινή του ασθενούς στην περίοδο των μεταβατικών, η απαιτούμενη αισθητική, καθώς και το είδος της τελικής αποκατάστασης.

The aimof the orthodontic therapy is to overall enhance the esthetics and the function of the stomatognathic system and thereby advance oral health, while improving patients’ quality of life at the same time. In this respect, it is often essential that orthodontic therapy supports and is supported by other dental specialties. There are indications for a close collaboration between Orthodontics and Prosthodontics, in cases where orthodontic movement of the teeth and elimination of edentulous areas is impossible. In these cases orthodontic movement of the teeth to the desirable positions canmodify the treatment plan towards a prosthetic rehabilitation that is more favorable to the tissues and lead to an improvement of the prognosis or the esthetic result.
One of the most important factors for a successful orthodontic treatment is the absolute control of the periodontal health, especially in patients with periodontal disease. In those cases, the close collaboration between orthodontists and periodontists is necessary, both in the phase of diagnosis and treatment planning, as well as during the whole treatment phase. A carefully planned orthodontic movement of periodontally involved teeth, under the condition that a strict protocol for periodontalmaintenance is followed, can improve the prognosis or the esthetic result of the periodontal treatment.
After the completion of the periodontal, orthodontic and endodontic treatment, the dentist is required tomake a decision on the final choice of the teeth that will be used for the patient’s final prosthetic restoration. Important factors are the clinical performance of the temporary restorations, the patient’s oral health during that phase, the esthetic requirements, as well as the type of the final prosthesis.